MỘT THOÁNG NGUYÊN DUY

By Lê Huy Mậu

   

 

          Mỗi lần công cán tại Vũng Tàu xong việc Nguyễn  Quyết Thắng thường hẹn tôi tới một quán ăn nào đó. Thường thì có thêm một vài vị nữa. Họ là bạn ông Thắng và là "VIP" của ngành dầu khí. Vũng Tàu bé nhỏ. Đường từ nhà tôi (có khi là từ cơ quan tôi) tới chỗ ông Thắng hẹn chẳng bao xa nhưng đường từ đồng lương tháng của tôi tới đồng lương tháng của ông Thắng và đồng nghiệp của ông thì xa vời vợi. Tôi đã phải vất vả lắm mới vượt qua được mặc cảm "hoàn cảnh" của mình để tới đó. Phải sau này qua nhiều lần nhậu tôi mới ngộ được rằng người chịu "thiệt thòi" trong các cuộc nhậu là tôi chứ không phải là cái "túi" của mấy ông dầu khí. Tinh thần và sức khỏe của tôi không địch nổi cái "hầu bao vơi lại đầy" của mấy ông dầu khí.

          Lần này thì khác ông Thắng điện cho tôi từ sáng sớm. Ông không có công cán gì ở Vũng Tàu cả. Là ông chỉ chở Nguyễn Duy- nhà thơ đi Vũng Tàu chơi. Ông bảo tôi đừng đi đâu ở nhà chờ ông xuống đi uống bia với nhà thơ Nguyễn Duy. Thế thì oách quá! Tôi mừng rơn.

 Tôi đã gặp nhà thơ Nguyễn Duy nhiều lần. Nhưng lần nào cũng chỉ là gặp Nguyễn Duy ở chỗ đông người. Nguyễn Duy chi có một mà người quen thân Nguyễn Duy thì lắm. Và người muốn quen Nguyễn Duy cũng lắm. Do vậy thường thì tôi cũng chỉ được nghe Nguyễn Duy nói chuyện đọc thơ giữa đám đông . Lần may mắn nhất là lần sau cuộc họp tôi được ngồi xe đi nhậu cùng Nguyễn Duy. Nhậu tá lả xong về nhà Phạm Văn Đoan thuở Phạm Văn Đoan còn ở nhà tập thể cơ quan vợ. Cái nền nhà Phạm Văn Đoan không lấy gì làm sạch sẽ cho lắm vậy mà Nguyễn Duy "ngọa" xuống nền nhà hồn nhiên như đấy là giường khách sạn mấy sao. Không còn phân biệt được đâu là ông nhà thơ nổi tiếng Nguyễn Duy và đâu là ông "nhà quê" Nguyễn Duy tuế tóa xuề xòa chơi được với đủ mọi thứ người "thượng vàng hạ cám" của cõi đời này.

Trông Nguyễn Duy nhỏ thó nằm bệt giữa nền nhà gạch bông  của Phạm Văn Đoan tôi chợt nghĩ hình như tầm vóc văn hoá tư tưởng tinh thần của con người ta thường tỷ lệ nghịch với tầm vóc cơ thể của họ chăng?  Tôi nhớ mãi có lần cô Cao Thái Bình- một cán bộ  lịch sử Đảng cơ quan tôi kiên quyết không tin Nguyễn Duy là Nguyễn Duy. Phạm văn Đoan khi ấy cũng chẳng có cách gì chứng minh được Nguyễn Duy là Nguyễn Duy nên phải đến khi tôi  đứng ra chứng thực những hình dong mà cô Cao Thái Bình kể- (mặc dầu để thuyết phục tôi công nhận là cô đúng cô đã hơi "bé nhỏ hoá nhà quê hoá" nhà thơ Nguyễn Duy) rằng chính xác đó là  nhà thơ Nguyễn Duy. 
      Thì ra ông Nguyễn Duy trong tâm tưởng bạn đọc cao lớn hơn ông Nguyễn Duy thực ngoài đời.

                                       *

          Tôi đọc thơ Nguyễn Duy từ những năm bảy mươi của thế kỉ trước. Cũng là thơ chống Mỹ cứu nước cả nhưng ngay từ hồi đó thơ Nguyễn Duy đã khác lắm. Trong lúc thơ chống Mỹ của Phạm Tiến Duật Nguyễn Đức Mậu Hoàng Nhuận Cầm Trần Mạnh Hảo v.v... là thơ trực tuyến nóng hổi thì thơ chống Mỹ của Nguyễn Duy chỉ là thứ thơ "gián tiếp" với chiến trường chiến đấu chiến tranh. Đó là "Hơi ấm ổ rơm". Đó là "Bát nước ngô của bà mẹ Việt ở Quảng Trị". Đó là "Cây tre Việt Nam"... Ngay như bài "Bầu trời vuông"  viết giữa chiến trường cũng là bài viết về phút yên tĩnh trong chiến tranh. Cái sáng tạo cái phát hiện mới mẻ trong thơ Nguyễn Duy cũng chỉ nằm gọn trong cái "truyền thống". Thơ Nguyễn Duy là thơ làm phong phú sinh động và lấp lánh thơ truyền thống. Vậy mà công bằng mà nói thơ Nguyễn Duy "sáng láng" trong tốp mười thậm chí là trong tốp năm của thơ chống Mỹ trong cách chọn của nhiều người.

          Tôi có một bạn thơ làm dầu khí đã mất rồi tên là Trương Xuân Hoàng một lần tôi đến nhà Hoàng chơi thấy Hoàng đang ngồi một mình với chai rượu trước mặt là tập thơ mới xuất bản của Nguyễn Duy. Hoàng bảo tôi: Anh xem này thơ của em có thua kém gì thơ Nguyễn Duy đâu! Anh đọc thử xem! Tôi chẳng biết nói gì! Thơ Nguyễn Duy không làm người khác thấy sợ phải vòi vọi ngước lên mà là làm cho mọi người có cảm giác mình cũng làm được thế... Ngày ấy Hoàng mê thơ lắm và luôn khao khát làm mới làm lạ thơ mình. Nhiều nhà thơ cũng có chung khát khao ấy và họ đi tìm tòi sự mới lạ. Nguyễn Duy cũng đi tìm sự mới lạ nhưng là người lặng lẽ đi tìm cái mới lạ trong cái thông thường trong "bụi nhân sinh" của cuộc đời này   và dần dà người ta nhận ra thơ Nguyễn Duy  " trong quen thấy lạ". Và tôi thấy hình như người ta thuộc người ta nhớ thơ Nguyễn Duy hơi bị nhiều...

          Sau chống Mỹ trong lúc các nhà thơ chúng ta có xu hướng tập trung sức làm trường ca sử thi : Hữu Thỉnh viết "Đường tới thành phố" Nguyễn Đức Mậu viết "Sư đoàn" Trần Mạnh Hảo viết "Mặt trời trong lòng đất" Nguyễn Trọng Tạo viết "Con đường của những vì sao" Thi Hoàng viết  " Gọi nhau qua vách núi " v.v.. . Cùng với những trường ca " Bài ca chim chơrao của Thu Bồn và "Mặt đường khát vọng" của Nguyễn Khoa Điềm viết trước đó   những  tập trường ca viết trong và sau chống Mỹ thực sự đã tạo được dấu ấn đậm nét trong lòng độc giả. Nguyễn Duy không xuất bản tập trường ca nào cả. Sau giải phóng cứ vài ba năm anh lại xuất bản một tập thơ. Năm 1984 là tập "Ánh trăng". Năm 1987 là tập "Mẹ và em". Năm 1989 là "Đường xa". Năm 1990 là "Quà tặng". Đến năm 1994 với tập "Về" Nguyễn Duy tuyên bố là thôi không làm thơ nữa. Sau này trong một bài phỏng vấn anh giải thích  là "thơ bỏ tôi". Nguyễn Duy "Về" có nhiều lí do. Nhưng trước lúc về nhiều người biết trong những tập thơ "hiền từ" vừa kể trên Nguyễn Duy đã viết đã  để lại ba bài thơ dài là : "Đánh thức tiềm lực" "Nhìn từ xa Tổ quốc" và "Kim Mộc Thủy Hỏa Thổ". Có vẻ như việc xuất bản những bài thơ "nỗi niềm" như của Nguyễn Duy bây giờ thì bình thường nhưng hồi đó in những bài thơ "nặng đô" như vậy là can đảm lắm.

          Trong thời kỳ đổi mới của đất nước Nguyễn Duy thường "khuất lấp" đâu đó. Anh thoắt ẩn thoắt hiện trong đời sống cũng như trên văn đàn. Khi thì nghe tin anh cùng bạn bè đang xuyên Việt đi tìm hiểu văn hóa Việt . Khi thì nghe tin Nguyễn Duy đang du kí Tây Âu. Làm triển lãm thơ Việt ở Hoa Kỳ. Khi lại nghe tin Nguyễn Duy đang ở Pháp lần hồi theo dấu tích ba ông vua lưu đày ở đảo Réunion. Rồi Nguyễn Duy xuất bản thơ  về Thiền. Nguyễn Duy làm lịch thơ. Nguyễn Duy triển lãm ảnh in trên giấy dó v.v. Một Nguyễn Duy phong phú đa dạng và sáng tạo như vậy có họa là "bị thần kinh" mới không mong được gặp được uống rượu cùng.

                                                        

*

          Khác với lần gặp Nguyễn Duy tại buổi họp mặt nhân kỉ niệm 55 năm nhà xuất bản Văn học tại Sài Gòn. Lần ấy Nguyễn Duy vừa bị tai nạn té xe "trong chân đang có thép". Trông Nguyễn Duy hom hem gầy yếu lắm. Anh bảo là có nhớ tôi  nhưng không liên hệ được tên tôi và cái mặt tôi. Lần này vừa gặp nhau là nhớ ngay. Lại còn bắt tay hỏi han vồn vã nữa. Tôi trông thần sắc Nguyễn Duy thấy "vượng" hẳn. Anh bảo anh vừa từ Ấn Độ về. Đang làm cái gì đó về thiền Việt bên Ấn Độ. Sắp tới lại sang Nêpan tìm hiểu về Phật học...

           Chỉ vài câu chuyện ngoài lề nhập cuộc ông Duy bằng cái tài của mình đã nhanh chóng"chinh phục" được chúng tôi- Cả ông Thắng - Tổng giám đốc một công ty dầu khí tại thành phố Hồ Chí Minh ông Trần Hồi- Phó Tổng giám đốc Liên doanh dầu khí Vietsovpetro ông Văn Bản- đồng hương Thanh Hóa của Nguyễn Duy - kỹ sư địa vật lí và tôi đều tự giác giữ trật tự hết. Một cách vui vẻ và tự nguyện Nguyễn Duy đọc liền một lúc 3 bài thơ dài "gai góc" của anh; lại hát một bài xẩm- bài mà anh đã từng hát tại hội trương Ba Đình trong Đại hội nhà văn; lại đọc một bài vè về "Đại hội nhà văn bốn"...

          Thơ "thế sự" của Nguyễn Duy bạo liệt chân thành và sâu sắc . Tôi vốn xuất thân là cán bộ tuyên giáo không thích thơ "thế sự" không thích thơ "chống tiêu cực". Nhưng khi nghe thơ Nguyễn Duy tôi phải mạnh dạn mở ngoặc (trừ thơ "thế sự" của Nguyễn Duy).

          Với thơ ca mỗi người một quan niệm chẳng ai giống ai. Vẫn biết thơ hay thì không cứ là viết về đề tài gì. Nhưng mỗi bài thơ đều có một đích nhắm.  Đích nhắm là con "chim sẻ" thì phải dùng "súng hơi thơ". Đích nhắm là chiếc "xe tăng" "cái lô cốt" thì phải là "trọng pháo thơ".

          Thời nào cũng vậy luôn có một dòng thơ công dân.Tuy không phải lúc nào nó cũng được bảo chứng bằng pháp luật bằng dư luận chính thống. Nhưng lúc nào nó cũng được trân trọng gìn giữ trong trái tim khối óc của nhân dân. Nó được sàng lọc và tồn tại qua nhiều sự biến thiên của thời thế.

          Nguyễn Duy kể rằng vào những năm 1980 giữa lúc thành phố cũng như đất nước đang khó khăn bộn bề ông bắt đầu bài thơ "Đánh thức tiềm lực" bằng nhưng ray rứt của người lính sau chiến tranh của nhà thơ đa cảm và của cả một thường dân trước gánh nặng kinh tế gia đình. Bài thơ tượng hình từng chút một đến năm 1982 thì hoàn thành. Ông Võ Văn Kiệt bấy giờ là Ủy viên Bộ Chính trị Bí thư thành ủy thành phố Hồ Chí Minh đã lắng nghe trọn vẹn bài thơ "Đánh thức tiềm lực" của Nguyễn Duy. Sau một lúc im lặng ông chỉ bảo "Nặng lắm! Nhưng chịu được". Sau "Đánh thức tiềm lực" Nguyễn Duy viết tiếp "Tổ quốc nhìn từ xa" và "Kim-Mộc-Thủy-Hỏa-Thổ". Ba bài thơ dài này của Nguyễn Duy hợp lại có thể đại diện được cho "thế giới quan - nhân sinh quan" của thi sĩ Nguyễn Duy. Một học giả tôi không tiện nhắc tên gọi thơ Nguyễn Duy là "lương tâm thời đại". Có thể đấy chỉ là một nhận xét cá nhân nhưng ít nhiều nó cũng "gợi" một cách nhìn về "tầm vóc" các nhà thơ.

          Sẽ còn rất sớm để rút ra một điều gì. Và cũng không nên rút ra một điều gì.

          Trật tự và hỗn độn chỉ là sự phân biệt tương đối và ngay cả hỗn độn cũng có lí thuyết của nó.

          Chia tay Nguyễn Duy tôi cứ bâng khuâng mãi. Có thể giờ này trong khi tôi đang viết bài này Nguyễn Duy đang lang thang đâu đó trên đất Phật "Tây Trúc". Phải chăng ngược với số đông Nguyễn Duy đang bươn bả lặn hụp với quá khứ - quá khứ văn hóa dân tộc và quá khứ văn hóa của nhân loại để nhặt ra trong đó những "bụi vàng" văn hóa đang bị sương khói thời gian che khuất. Không hiểu sao tôi như thấy Nguyễn Duy cũng đại diện cả cho mình trong mọi cuộc tiếp xúc văn hóa với rộng dài nhân thế./.

                                                                   Vũng Tàu 8/2008

                                                                             L.H.M

         

More...

ĐI VÀ NHẶT TÙNG BÁCH

By Lê Huy Mậu

ĐI VÀ NHẶT TÙNG BÁCH

             Vào một ngày đầu năm năm 1984 một buổi sáng đi làm về tôi thấy có hai ông văn sĩ Nghệ - Tĩnh đang ngồi chờ tôi trong nhà. Một ông tên là Đặng Văn Ký một ông tên là Tùng Bách.  Trông hai vị mặt mũi sáng sủa thông minh nhưng gầy gầy lắm gầy và xanh. Một phần có lẽ do hồi đó đang bao cấp thiếu chất đạm cả nước. Nhưng cũng không nên đổ vấy cả cho cơ chế. Tôi còn nghi các vị gầy quá còn là do bản tính văn sĩ ham vui và có lẽ còn do “bà xã" các vị "tốt nái" quá cũng nên! Nên mới thành ra thế!

More...

Hoàng Đình Quang

By Lê Huy Mậu

                  Từ trước khi tôi găp HDQ mặc dù tôi đã đọc một vài truyện ngắn của y tôi vẫn không có được một ý niệm rõ rệt nào về con người này. Một lần Ông Tô Đức Chiêu bảo : Tao ghi tên mày và thằng Tiến vào danh sách dự trại viết của HNV kỳ này để chúng mày đi lại với trại cho tiện còn viết được gì không là tùy tụi mày.! Tôi gặp HDQ lần đầu là tại trại sáng tác của HNV ở VT cách đây vài năm.     HDQ tuy to lớn kềnh càng râu tóc lởm chởm nhưng trông hắn hiền không ngầu như một vài nhà văn đồng dạng khác. Chỉ vài ly bia là y đã ông- tôi thân tình như đã quen nhau từ thuở nảo nào rồi. Tôi thích HDQ ở sự giao tiếp thẳng thắn. Y không có sự “giao tiếp nháp” thăm dò trước mà bộc lộ bản ngã của mình một cách hồn nhiên và ngay lần gặp mặt đầu tiên y đã tỏ thái độ thích hay không thích ai đó ra mặt ngay.  Ở các nhà văn qua những gì tôi tiếp xúc có thể rút ra một tổng kết đó là sự phân nhánh trong tập hợp diễn ra nhanh chóng hơn bất kỳ đâu.

       HDQ tặng tôi tập truyện ngắn của y  tồn kho từ năm 1995. Đọc tập truyện ngắn này tôi có nhận xét ban đầu rằng văn HDQ viết rất đắm đắm tới mức nhiều lúc tôi có cảm giác như không phải đang đọc mà đang thấy nó hiện ra ngay trước mặt .Có nhiều nhà văn viết đắm ví như Pautopsky trong “bình minh mưa”; như Mạc ngôn trong “báu vật của đời”; như Đỗ Chu trong “mùa cá bột”… Đọc văn nhiều lúc ta không những nhìn thấy nghe thấy mà còn ngửi thấy mùi vị mà cả không gian thời gian với ta đều xa lắc xa lơ…  HDQ giữ được mạch văn viết đắm như vậy qua nhiều truyện ngắn.      Tại đại hội nhà văn lần thư bảy HDQ tặng tôi cuốn tiểu thuyết “cánh đồng lưu lạc” vừa in xong. Tôi chỉ đỉnh đọc vài trang gọi là cho nó lịch sự khi được tặng bởi ngày ấy tôi theo HDQ và NDT về Thái Nguyên lúc nào cũng chìm trong rượu nhưng rồi bản thân cuốn thuyết ấy- chứ không phải là HDQ- đã cuốn hút tôi. Một thời mà các vùng quê trên đất bắc đều na ná nhau. Những thân phân con người trong môi trường xã hội được đúc bằng cái khuôn chung nhập cảng từ bên ngoài vào cứ nhoay nhoáy trong lòng người đọc. Tôi nhớ từng cục cứt giun từng chiếc vé tàu như con bài tam cúc…trong cuốn tiểu thuyết ấy! Tuy nhiên tôi không thích lối kết thúc có hậu đèm đẹp của HDQ. Đúng là cuộc đời có nhiều sự ngẫu nhiên có nhiều điều thần bí khó hiểu nhưng đem nó vào truyện ngắn tiểu thuyết để lái câu chuyện theo một ý tưởng của tác giả là làm cho tác phẩm nó bị khiên cưỡng mất tự nhiên đi. Tôi  gặp ở HDQ không dưới một lần như vậy. Tiểu thuyết “cánh đồng lưu lạc” đã được giải- mà giải là xứng đáng. Nhưng đọc hai bài giới thiệu về nó tôi ngứa ngáy muốn ý kiến lắm muốn viết cái gì đó buộc y phải phục rồi lười rồi cho qua… 
       Có ai đó nói với tôi rằng bạn văn nghệ lúc đầu người ta đến với nhau bằng tác phẩm còn sau đó người ta chơi với nhau là bằng người. Thực ra các nhà văn lớn hơn tác phẩm của họ hay nói cách khác nhà văn không hòa nhập hết vào tác phẩm. Nhiều lúc cái phần ý vị của nhà văn nó nằm ngoài văn chương. HDQ là một người  ý vị . Cách tiếp cận vấn đề của HDQ thường có những thiên kiến oái oăm và độc đáo. Y thường lật ngang lật ngửa một vấn đề ngỡ như đã thành nhận thức chung của nhiều người để bàn cãi để hài hước. Trong những cuộc vui khi không thể đọc truyên ngắn hoặc tiểu thuyết được y chuyển sang đọc thơ. Mà thơ y hay chẳng kém gì thơ của các nhà thơ. Tôi đùa rằng: nếu như không bị thành nhà văn y có thể trở thành một nhà thơ…
         Nhà văn lớn hay nhỏ là ở tác phẩm. Tôi ghen tỵ với HDQ về cái gáy của cuốn sách. Lâu lâu y lại ném vào mặt tôi một cuốn tiểu thuyết mấy trăm trang tức muốn chết. Những ngày ở trại viết thấy các nhà văn đánh máy rào rào bỗng nghĩ các hắn chữ đâu ra mà nhiều thế? Cũng chơi như nhau nhậu như nhau tào lao như nhau vậy mà thằng có sách ra thằng chẳng có gì cả. Đó là sự đau của nhà văn!
   
    Là người hay thù tạc với bạn bè bao nhiêu năm trời từ “công tiệc” tôi dần thụt lùi về “tư tiệc” tôi ngẫm ra rằng   có những cuộc nhậu ta không mất tiền mà vẫn lỗ trái lại có khi ta bỏ tiền ra chiêu đãi bạn bè mà vẫn lời. Có những lúc ta mất thì giờ cả ngày mà chẳng thu hoạch được gì cả trái lại có vài tiếng đồng hồ với một người thức giả ta thu hoạch được khá nhiều điều bổ ích. Tôi và HDQ thường thu hoạch lẫn nhau mỗi khi có dịp.
  
    Học là một động từ. HDQ là người chăm chỉ với động từ này. Tôi biết Y chưa mài đũng quần bốn năm đằng đẵng trên giảng đường nhưng y có cái hũ tri thức kha khá. Rồi ngoại ngữ. Rồi triết học… y tự trang bị cho mình một kiến thức đủ để tự tin trước trang viết.    Khiêm tốn mà nói tôi nể phục y ở cả nghị lực và tài năng. Tôi tự hào nhận y là bạn tôi!        

More...

Nói chuyên Nhà văn

By Lê Huy Mậu

 gửi anh Đát.

 

Tôi tuy ở xa cái ngôi đền thiêng là trụ sở HNV đến 2000 cây số nhưng thỉnh thoảng đọc trên báo nghe truyền khẩu những câu chuyện vỉa hè thấy cũng xót ruột lắm. Vốn là người thích vô sự nên chuyện gì cũng nghe xong rồi bỏ không để bụng bao giờ. Thay vì bực với những chuyện chưa vui như vậy tôi xin kể ra đây một vài tấm gương lao động nhà văn mà tôi hằng ngưỡng mộ.

 

    Tôi biết nhà văn Trần Đức Tiến trước khi anh chuyển công tác vào Vũng tàu. Trong số báo văn nghệ quân đội vào khoảng năm 1979 hoặc 1980 gì đó tôi có bài thơ in cùng số với truyện ngắn Trăng lạnh của TDT. Những năm tháng vất vả của thập kỷ 80 Nhà văn TDT vừa làm công chức vừa viết văn viết báo để kiếm sống. Sinh thời nhà thơ Hoàng Trung Thủy bảo tôi Trần Đức Tiến là một trong số rất ít nhà văn (thời đó)sống được bằng nghề viết. Ở TDT tôi học được một thái độ cầm bút cực kỳ nghiêm túc. Anh sẵn sàng bỏ qua mối lợi tiền triệu để cặm cụi viết tạp bút tiểu phẩm kiếm mấy chục ngàn một cái. Dù viết tạp bút tiểu phẩm truyện thiếu nhi truyện ngắn hay tiểu thuyểt từ vài trăm từ đến vài trăm trang TDT đã lao động trên trang viết của mình một cách tỷ mỷ đầy trách nhiệm trước người đọc.

     

    Để có được một tác phẩm tôi biết TDT đã rất khắt khe với bản thân. Anh sống gần như một người máy. Nhiều bạn bè văn nghệ than phiền rằng TDT kiêu ngạo lập dị…

Tôi biết kiêu ngạo thì có thể bởi anh là người thẳng thắn thực sự có tài nên cũng dễ có câu gì đó làm người khác khó chịu. Nhưng lập dị thì hơi bị oan. Người lập dị là người cố tỏ ra khác người còn TDT sống đúng như bản tính mình vốn có. Không điệu đàng làm phách làm dáng. Không có thì giờ cho các mối quan hệ vẹn toàn nên anh thường mang tiếng nhưng nhà văn suy cho cùng là ở trang viết. Và tôi có thể nói một cách nghiêm túc mà không sợ bị cho là nịnh rằng toàn bộ tác phẩm của TDT toát lên cái vẻ đẹp của sự toàn mỹ của văn chương. Tôi nhấn mạnh cái vẻ đẹp của văn chương không bao hàm cái sự hay không bao hàm tính tư tưởng…Tôi nhớ hình như đã có lần Thạch Quỳ cũng nhắc đến sự duy nhất của câu văn của bài văn. Để đạt được cái duy nhất của văn nhà văn phải lựa chọn. Quá trình lựa chọn có thể nhanh chậm tùy theo tài năng học vấn của từng người nhưng là quá trình bắt buộc tôi phục nhà văn TDT ở tính tối ưu của câu văn đoạn văn.

 

     Nhà văn theo tôi không cao siêu ở danh nghĩa mà nhà văn đáng trọng ở sức lao động sáng tạo. Đáng nể ở thiên chức cao cả của họ. Không nên đồng nhất giữa hội viên với nhà văn. Theo tôi nhà văn ngòai khả năng sáng tạo họ còn có một thiên chức cao cả trước xã hội trước cộng đồng. Ở nước ta phần thù lao cho tác phẩm văn học còn quá ít ỏi. Nhiều tác phẩm có ảnh hưởng to lớn trong đời sống tinh thần của xã hội nhưng tác giả của nó vẫn sống trong nghèo khổ. Không vì thế mà các nhà văn bỏ nghề bởi vì cái thiên chức cao cả mà họ đã lựa chọn giúp họ vượt qua tất cả để dấn thân.

    

    Tôi có ý định sẽ viết về một số bạn bè cầm bút quanh tôi mà tôi rất quý trọng như nhà văn Hoàng Đình Quang Nhà văn Khôi Vũ Nhà văn Nguyễn Đức Thiện Nhà thơ Ngô Minh Nhà thơ nhạc sĩ Nguyễn Trong Tạo…Xin các bạn và anh Nguyễn đức Đát vui lòng vì dài quá tôi để cái cảm nhận trên weblogs của tôi cho tiện. Cám ơn!

More...