TÔI THẠCH SÙNG VÀ CHIM HẢI ÂU

By Lê Huy Mậu

 Dưới bóng đèn nê-ông 
Lặng phắc
Tôi và Thạch Sùng
 Nhìn nhau

  Những lúc tôi vò đầu
Cắn bút
Thạch Sùng chặc chặc:
- Khó quá thì bỏ quách nghề văn! 

Thạch Sùng nằm
Như  ai dán vào  tường
Bình thản
Dưới  ánh đèn
 Dùng bữa! 

Ôi! ánh đèn như cái bẫy của đêm
Như bả vinh hoa bẫy người nông nổi
Tôi nhìn ra cuộc đời lầm bụi
Thấy lắm kẻ tìm no nhàn nhã kiểu Thạch Sùng!

 Là khi  tôi tự thấy thương mình
Như chim Hải Âu kiếm ăn trên biển cả
Tôi đâu biết Thạch Sùng nhàn nhã
Chặc lưỡi than số kiếp  xó nhà! 

                                 30/7/07 

More...

ĐI VÀ NHẶT TÙNG BÁCH

By Lê Huy Mậu

ĐI VÀ NHẶT TÙNG BÁCH

             Vào một ngày đầu năm năm 1984 một buổi sáng đi làm về tôi thấy có hai ông văn sĩ Nghệ - Tĩnh đang ngồi chờ tôi trong nhà. Một ông tên là Đặng Văn Ký một ông tên là Tùng Bách.  Trông hai vị mặt mũi sáng sủa thông minh nhưng gầy gầy lắm gầy và xanh. Một phần có lẽ do hồi đó đang bao cấp thiếu chất đạm cả nước. Nhưng cũng không nên đổ vấy cả cho cơ chế. Tôi còn nghi các vị gầy quá còn là do bản tính văn sĩ ham vui và có lẽ còn do “bà xã" các vị "tốt nái" quá cũng nên! Nên mới thành ra thế!

More...

THỜI TRANG

By Lê Huy Mậu

Người mẫu chân dài
Người mẫu eo thon ngực đẹp
Dễ hiểu
Khi xem biểu diễn thời trang
Ta chẳng mấy quan tâm áo váy.

Nhà thiết kế chừng như hiểu vậy
Nên mỗi năm áo váy mỗi ngắn dần
Ngắn tới mức chỉ còn là tối thiểu
Ta khỏi bàn
Nhưng mấy em thấy thích không?

Chợt nghĩ: Người mẫu không đẹp ở áo quần
Người không mẫu mới cần nhà thiết kế!

Thời trang!

                     

More...

TÌNH NHẶT

By Lê Huy Mậu

 

Sau cuộc rượu bạn bè về hết cả
Chỉ còn tôi cô lẻ một phòng thơm
Có tiếng gõ nhẹ nhàng sau cánh cửa
- Anh có cần người trò chuyện qua đêm?

 Không thể nói là em không xinh
Không thể nói là tôi không thích
Nhưng- quá nhiều cái nhưng- chưa lời đáp
Một chút chần chờ cũng đủ giữ chân em! 

Em có một miền quê nghèo khổ
Một tuổi thơ sương nắng với ruộng đồng
Một lầm lỡ trước mối tình nông nổi
Một dấn thân dù biết thế là xong!

 Không cần biết tôi người hiền hay dữ
Không cần biết tuổi tôi có xứng với em không
Nhưng tôi biết là tôi khi cầm bút
Chẳng thể viết điều gì nếu tôi sống vô tâm! 

Em trẻ và đẹp lắm! Em biết không?
Tôi không trả tiền mua em mà tôi trả
Cho khoảng khắc đêm mình không cô lẻ
Trong cõi đời dằng dặc vắng tình nhân…                                        25/7/07   

More...

HẠNH PHÚC

By Lê Huy Mậu

Một chiều lang thang giữa miền sơn cước
Tôi ghé túp nhà ven rừng xin chén nước
Chủ nhà là chàng trai đẹp như Rô-mê-ô
Có cô vợ xinh như Juy- ly- ét
Bỗng ngỡ ngàng như gặp cảnh trong mơ… 

Từng đi qua những năm tháng mơ hồ
Tìm hạnh phúc trong phồn hoa đô hội
Giữa tiện nghi văn minh hiện đại
Gặp những lứa đôi động cỡn theo mùa 

Chợt nghĩ:  Hạnh phúc quá đơn sơ!
Chút yên tĩnh để yêu nhau và…
Chỉ thế! 
                 
          VT ngày 22/7/07
                                       LHM

More...

LANG THANG CÙNG NGUYỄN ĐÚC THIỆN

By Lê Huy Mậu

                          LANG THANG CÙNG NGUYỄN ĐỨC THIỆN

 

Cuộc thi truyện ngắn của tuần báo Văn nghệ (Hội Nhà Văn VN) chấm giải A cho truyện ngắn "Phía sau gương mặt người" của Nguyễn Đức Thiện- Tây Ninh. Mặc dầu trước đó Nguyễn Đức Thiện cũng đã được trao giải 3 cuộc thi truyện ngắn của Tạp chí Văn nghệ Quân đội nhưng phải đến cú giật giải nguyên này Nguyễn Đức Thiện mới hăm hở làm đơn vào HNV. Để có đủ hai đầu sách theo quy định Nguyễn Đức Thiện xuất bản gần như cùng một lúc hai đầu sách- một- tập truyện ngắn "Phía sau gương mặt người" và hai- tiểu thuyết "Những người đàn ông và những người đàn bà". Với một thành tích sáng tác sáng sủa như vậy năm 2002 Nguyễn Đức Thiện đinh ninh mình sẽ có tên trong danh sách hội viên mới của HNV. Vậy mà trượt. Mới hay viết nhiều giải cao cũng chưa phải là đương nhiên thành hội viên HNV !

    Nếu tôi nhớ không nhầm thì cũng chính sau cú trượt hội viên năm ấy đã thôi thúc Nguyễn Đức Thiện lao vào viết. Sau tiểu thuyết "Những người đàn ông và những người đàn bà" năm 2003 Nguyễn Đức Thiện lại in tiếp một tập truyện ngắn và một tiểu thuyết viết cho thiếu nhi. Cũng chính năm đó Nguyễn Đức Thiện lại giật giải nhì về bài bút ký "Tà- Bình" trong cuộc thi bút ký của tuần báo Văn Nghệ. Tuy nhận giải thưởng vào lúc mái tóc đã bạc trắng nhưng Nguyễn Đức Thiện không phải là một hiện tượng văn học mới nổi kiểu Mạc Can. Tốt nghiệp đại học báo chí khoá I (1969- 1973) vào chiến trường với tư cách là phóng viên mặt trận sau giải phóng Nguyễn Đức Thiện xuất ngũ về làm báo ở Khu gang thép Thái Nguyên. Nguyễn Đức Thiện đã có truyện ngắn in rải rác các báo cùng thời với  những Chu Hồng Hải Nguyễn Mạnh Tuấn Thao Trường Trịnh Thanh Sơn… Năm 1977 Nguyễn Đức Thiện có truyện ngắn đầu  tay in báo Văn Nghệ. Hồi đó in được một truyện ngắn trên tờ báo này là điều mà nhiều người viết thòm thèm.

          Nếu ai có lỡ hỏi Thiện về quê quán Thiện thường hề hề : “ Khó trả lời quá nhỉ! Tôi: quê bố Thanh Hoá quê mẹ Hưng yên đẻ ra ở Bắc Giang còn nhỏ ở Thái Nguyên lớn lên đi khắp cùng thiên hạ. Quê bố mới về có  một lần nhân chuyến đi viết bài khi còn là phóng viên buổi phát thanh quân đội nhân dân. Quê mẹ mới đi qua cái cổng làng Cao Xá (Huyện Phủ Cừ Hưng Yên). Đến Bắc Giang nhiều lần mà không biết nơi chôn núm nhau của mình ở đâu. Thái Nguyên ở lâu nhất thì cứ coi như quê Thái Nguyên đi”. Hình như Thiện nói vậy mà không phải vậy! Tính ra từ nhỏ đến lúc đi đại học Thiện cũng chỉ ở Thái Nguyên có 14 năm. Thêm 8 năm sau này về làm báo ở Khu gang thép Thái Nguyên nữa thành ra là 22 năm. Còn với Tây Ninh Thiện cũng gần tròn 22 năm sống và làm việc ở đây. Nghe Thiện nói khi nào về hưu Thiện mới rời Tây Ninh để làm một chuyến viễn du khắp đất nước này. “Mình không có quê theo nghĩa đen nhưng quê với nghĩa tạo dựng sự nghiệp thì đó là Tây Ninh”. 7 tập truyện ngắn 7 cuốn tiểu thuyết 1 tập thơ đều được Nguyễn Đức Thiện hoàn thành ở Tây Ninh hai phần ba số trang sách của Nguyễn Đức Thiện là viết về con người và cuộc sống muôn màu muôn vẻ của Tây Ninh. Và tất cả những tác phẩm ấy đều được hoàn thành trong vòng hơn năm năm trở lại đây đủ thấy sức viết của Nguyễn Đức Thiện cũng vào loại sung mãn… Khi tôi viết bài này Nguyễn Đức Thiện còn khoe: năm 2007 này nhất định sẽ viết xong một cuốn tiểu thuyết nữa.

      Truyện ngắn bút ký của Nguyễn Đức Thiện luôn nóng hổi hiện thực đời sống và hừng hực không khí sản xuất và chiến đấu. Nguyễn Đức Thiện viết nhanh. Vào truyện là băm bổ miệt mài xong mới thôi. Xong là nhậu. Số phận những tác phẩm của Nguyễn Đức Thiện như thế nào hãy để thời gian phán xét. Bạn bè thân thiết cũng có người bảo văn Nguyễn Đức Thiện thời sự. Tôi nghĩ rằng không phải cái thời sự nào cũng nhất thời. Vả lại trên con đường văn chương muôn nẻo nó là thứ làm đầy nhau là bên cạnh nhau chứ không chồng lên nhau. Nhiều khi thân nhau khích nhau thế nhưng trong lòng họ vẫn nể nhau khâm phục nhau. Cái tích cực mà cũng là cái hạn chế trong tác phẩm của Nguyễn Đức Thiện chính là sự rạch ròi trong cảm thức về nhân vật. Ở Nguyễn Đức Thiện cái đúng cái sai cái tốt cái xấu nó có ranh giới tách biệt nhau. Có thể trong cử chỉ trong lời nói của các nhân vật trong truyện  Nguyễn Đức Thiện cũng chứa đựng sự giả dối nguỵ tạo  nhưng bản chất con người đó thì cứ lồ lộ ra trước mắt người đọc. Nó phân minh rạch ròi ngay trong chính thái độ yêu ghét của tác giả. Chọn con đường trực tiếp trực diện biểu đạt những quan niệm những cảm xúc hay thái độ nhân văn trước các vấn đề đặt ra của thực tại cuộc sống Nguyễn Đức Thiện  tin ở khả năng quan sát sắc bén và tư duy logic được rèn luyện trong quá trình làm báo của mình. Đó vừa là  thế mạnh nhưng đồng thời đó cũng có thể được coi  như một thách thức mà nhà văn cần phải vượt qua. Hiện thực sinh động là cơ sở để nhà văn khái quát nên các điển hình để đẩy đến các ý tưởng sáng tạo. Nhưng không phải lúc nào cái điển hình nguyên mẫu cũng có sẵn.  Ở chỗ này không phải lúc nào Nguyên Đức Thiện cũng gặp may có được những điển hình nguyên mẫu kiểu Tà Bình kiểu cô Tư ông Năm trong “Phía sau gương mặt người”….  Đọc Nguyên Đức Thiện kể cả tiểu thuyết tôi cứ có cảm giác như Nguyễn Đức Thiện  đang kể một chuyện đời đâu đó…

      Tôi gặp Nguyễn Đức Thiện lần đầu là tại hội nghị văn học miền Đông Nam bộ khi cả hai  đang ngấp nghé trước cửa Hội nhà văn. Đã ở độ tuổi U60 nhưng tính nết vẫn y như thằng lính chiến năm xưa. Nguyễn Đức Thiện ăn mặc tuềnh toàng tóc dài  và xù rối như Rô-Bin-Xơn. Y không chải lược mà chỉ vuốt tóc bằng tay. Dáng đi lúc nào cũng lệch về một phía. Ngoài cái nết sa đà rượu chè Nguyễn Đức Thiện còn để lộ nhiều nhiều “nhược điểm” khác.  Bất cứ đâu bất cứ trong hoàn cảnh nào y cũng có thể “sai” có thể phạm “khuyết điểm”. Nhớ ngày tôi Hoàng Đình Quang và y về Thái Nguyên Hoàng Đình Quang không ít lần nhắc nhở y vậy mà rồi y vẫn “sai” cáu tiết Hoàng Đình Quang tuyên bố ông mà cứ “sai” lần sau không cho đi theo nữa. Nguyễn Đức Thiện không giận ai đã đành mà cũng không ai giận được Nguyễn Đức Thiện. Cái "sai" của Nguyễn Đức Thiện là cái "sai" rất dễ thương rất nghệ sĩ. Nhờ những cái "sai" đó mà mỗi khi có bầu bán tại chi hội nhà văn miền Đông Nam bộ bao giờ y cũng trúng với số phiếu cao nhất. Nhưng cuộc đời không phải là sự tập hợp các nhà văn nên gần như cả cuộc đời y luôn sấc bấc sang bang. Từ ngày quen biết Nguyễn Đức Thiện tôi tốn kém thêm bao nhiêu là tiền nhắn tin tiền điện thoại di động. Mỗi lần được tin y lại gặp cái “sai” gì đó trên Tây Ninh   bạn bè lại nhắn tin cho biết lại phải mất ít ra là vài cú tin nhắn qua lại với y. Nhà văn Trần Đức Tiến nói đùa rằng: Nguyễn Đức Thiện ở Tây Ninh không có ai kèm cặp không ai "dạy dỗ" cho nên đâm hay “sai”. Cái “ sai” của Nguyễn Đức Thiện nhiều khi cũng làm bạn bè giật mình nhưng với y cái chân sự thật bao giờ cũng được tôn trọng và có khi vì bảo vệ sự thật mà y bị “ sai”. Ví như truyện ngắn: Phía sau gương mặt người của y. Chuyện trong truyện ngắn ấy là sự thật của một kỳ Đại hội Đảng của một tỉnh. Toàn những chuyện tưởng như không thể có với những cán bộ lãnh đạo Đảng. Thế mà có và được Nguyễn Đức Thiện “tương” trên giấy trắng mực đen. Tỉnh ấy đã giao cho người có chức trách đọc để báo cáo xem Nguyễn Đức Thiện viết gì. Nhà Thơ Hữu Thỉnh nhiều lần kể lại chuyện khi trao giải cho Nguyễn Đức Thiện nguyên phó Thủ tướng Nguyễn Khánh  lúc đó còn đương chức gặp nhà thơ Hữu Thỉnh và bảo: “Đại hội Đảng toàn quốc sắp họp các ông cho in cái truyện Phía sau gương mặt người đã là gan rồi lại chọn truyện đó mà trao giải nữa lại càng gan”. Cảm ơn sự đổi mới cách nhìn văn chương của Đảng nếu không thế nào Nguyễn Đức Thiện cũng gặp “nạn”  với cái truyện “ sai” vì “ nói thật” ấy.

           Nhà văn- cũng không phải là hoàn toàn thế- nhưng nhìn chung là sống sơ hở không khôn ngoan đã đành mà nhiều khi còn khẩu năng chiêu hoạ lắm kẻ ghét. Rồi lười rồi bẩn rồi thiếu trách nhiệm với vợ con rồi không biết tổ chức cuộc sống gia đình rồi coi thường tiền bạc rồi nghèo mà sĩ vv… Bệnh là bệnh chung ít nhiều anh nào cũng mắc nhưng Nguyễn Đức Thiện là tương đối điển hình cho cả giới…

       Tôi chưa tới thăm “chòi gió” “chòi muỗi” của nhà văn Nguyễn Đức Thiện ở Tây Ninh khi Nguyễn Đức Thiện  một lần nữa  lại chia tay vợ nhưng nghe nhà văn Hoàng Đình Quang kể lại thì cũng “thảm” lắm. Hai ông bạn cùng Thái Nguyên với nhau buổi chiều kéo nhau ra cái quán cóc- ổi nào đó đánh chén một chầu rồi ôm nhau về “chòi gió” của Nguyễn Đức Thiện ngủ. Hoàng Đình Quang cứ tưởng nó thơ mộng nó đồng nội mát mẻ giống quê mình nào ngờ nó nóng nó muỗi không tài nào yên thân mà ngủ được thế là lại phải lộn vào phố không tìm mua được  mùng    phải mua chiếc chiếu đắp trùm mặt. Khốn khổ Hoàng Đình Quang vừa to vừa dài như Từ Hải phải hai ba chiếc chiếu mới có thể che hết được cái cơ thể đồ sộ của hắn. Thế là không ngủ được thế là nhớ đời. Khi kể cho tôi nghe những chuyện  này Hoàng Đình Quang không có ý chê trách gì chỉ kể để biết thôi. Chỉ có tôi tôi thoáng chút bồi hồi thương Thiện.  Tôi vẫn nghĩ rằng với tài năng nhiều mặt của mình không phải Thiện không thể sướng nhưng Thiện không hợp với sướng. Ngày tôi và Quang và Thiện cùng được bố trí ngủ tại nhà khách chính phủ số 8 Chu Văn An- Hà nội trong dịp đại hội nhà văn lần thứ bảy đêm vào khuya hai nhà văn “vĩ đại” của tôi sau buổi chiều bia rượu đã ngủ say. Hai cái máy xay xát cùng lúc nổ máy khiến tôi thức giấc. Không thể tưởng tượng được trước mắt tôi là hai tác giả văn xuôi có “số má” của nền văn học Việt nam đương đại mà là hai cái thằng người nhễ nhãi rượu và chỉ có thể kinh ngạc trước sự phì nộn   khiến tôi vốn cũng chẳng phải thon thả gì phải kính nể phải lấy làm tự ti.  Nếu tôi là nhà văn nếu tôi giàu óc tưởng tượng hẳn là tôi có thể khẳng định được một cách dễ dàng rằng cứ suy từ hai chiếc quần xà- lỏn mà các hắn đang mặc dứt khoát đây không phải là hai tên quý tộc hai tên công tử… còn gọi các hắn là gì thì tôi không dám. Tôi tự an ủi chính tôi rằng   xin đừng nhìn nhà văn vào cái lúc họ mặc quần xà- lỏn thế này nó  kém yêu họ đi. Đành thì con người ta khi đóng comple thắt cravat là lúc người ta mặc cho người mặc để “diễn”. Mà cũng có lúc Nguyễn Đức Thiện phải “ diễn” thật. Anh vốn là biên tập viên của Đài truyền hình Tây Ninh. Anh lại nhận một chương trình gai góc của đài này. Ở đâu điện yếu ở đâu dân thiếu vốn ở đâu tranh chấp quyền lợi giữa dân và nhà nước… là dân kêu đến ông “ tiếng nói cử tri”- biệt danh mà dân Tây Ninh gọi Nguyễn đức Thiện. Thế là Nguyễn Đức Thiện lên đường. Vài ngày sau chuyến đi Nguyễn Đức Thiện cũng chải chuốt đàng hoàng thắt cravat đàng hoàng ngồi trên màn hình nói những lời “ vì dân” vì thế mà được dân Tây Ninh tin và mến. Có lúc Nguyễn Đức Thiện giao việc cho người khác làm người dân lại nhao lên bảo nhau: chắc là ổng nghỉ rồi! Chắc là ổng nói mạnh quá người ta cấm rồi! Hay là ổng ngán bị…phê bình “chắc là” lắm. Nhưng nếu ai có coi chương trình mà Nguyễn Đức Thiện làm dù có thêm cái cravat vẫn cứ thấy Thiện giản dị.  Thường thì các nhà văn không muốn “diễn’ nên  ăn mặc tuềnh toàng điều đó là dễ hiểu. Nhưng quần xà- lỏn thì đúng là mặc cho chính mình quyết không phải để “diễn’ với ai và nói chung một chiếc quần xà- lỏn mặc coi được cũng không đến nỗi tốn kém quá… Chỉ có thể rút ra một kết luận rằng   nhiều khi chính họ  cũng  cẩu thả với họ phụ bạc với cơ thể họ. Đồng ý là trong rất nhiều trường hợp cái thể xác và cái tâm hồn của họ là không  tương thích với nhau. Đành thì thịt xương của nhà văn nó kém xa thịt xương của phu hồ của xích lô ba gác…Nhưng dẫu sao thì cũng phải quý trọng nó chứ.! Ông anh tôi ở quê  cứ khen mãi cái ông nhà văn Nguyễn Đức Thiện giản dị ! Số là khi tôi chở ông anh đi dạo biển ghé qua nhà sáng tác Vũng tàu Nguyễn Đức Thiện đang dự  trại viết ở đấy tôi đưa ông anh cùng vào phòng nghỉ của Nguyễn Đức Thiện.  Khi anh em tôi vào Thiện đang cởi trần khoe cái bụng Di- Lặc trước cái Laptop. Trông thì thấy đúng là Nguyễn Đức Thiện giản dị thật quá giản dị là đằng khác!

    

  Tôi không hiểu gì nhiều về đời riêng Nguyễn Đức Thiện nhưng tôi luôn linh cảm rằng cuộc đời của y cũng ba đào chìm nổi hết ra bắc lại vào nam lang bạt kỳ hồ từng nếm đủ mọi ngọt lạt của cuộc đời của tình người. Chọn đặt tên cho tập thơ rút ruột của mình là “LANG THANG” với câu đề từ thật thê thảm: Ta xé thân ta thành từng mảnh/ Ném vào đời/ Cho trọn cuộc lang thang.! Trịnh Thanh Sơn- một người bạn rất thân thiết của Nguyễn Đức Thiện từ hồi còn ở khu gang thép Thái Nguyên đánh giá: “thơ Nguyễn Đức Thiện là thơ của một cuộc đời từng trải ngụp lặn nhiều lần qua nhiều bến đục bến trong để cuối cùng trở thành người đốn ngộ. Những gì anh “Ngộ” ra chẳng phải ai cũng “Ngộ” được bởi một lẽ giản đơn là không phải ai cũng được tôi rèn qua bùn và máu. Bùn máu và cả nước mắt nữa là thức ăn muôn đời của thi nhân”.

   Người lang thang luôn khắc khoải một sự trở về. Nhưng về đâu Thiện ơi? Về lại bến cũ sông xưa hay về lại thuở thiếu thời sum vầy bè bạn? Làm sao có thể tắm hai lần trên một dòng sông ! Bởi vậy khát vọng mãi cũng chỉ là khát vọng.

    Không tìm được một bến đậu bình yên giữa cuộc đời Nguyễn Đức Thiện lại lao vào viết. Những cuốn sách những truyện ngắn những bài thơ những bài bút ký được hoài thai từ những đêm lang thang giữa cái thị xã biên giới xa xôi ấy lần lượt ra đời. Sau tất cả những gì đã trải chỉ có viết mới giúp Thiện giữ được sự thăng bằng và giải phóng y khỏi những hệ luỵ của đời thường. Và Thiện lại băm bổ viết…/.

                                                                                

                                                          Vũng Tàu 18/7/07

                                                                    LÊ HUY MẬU

a

                   

More...

KHÔNG ĐỀ CHO NGƯỜI LỚN

By Lê Huy Mậu

Những giấc mơ vỗ cánh về trời
Bỏ lại mình anh
Thất sắc
Trước ngày lên…

 Không mảnh tình em
Anh trần trụi
Chẳng gì che phóng xạ 
Trước lò "phản- ứng- người"
Mỏng mảnh áo thi nhân…

 Ngày mệt nhoài
Anh lê gót vào đêm
Với
Giấc mơ
Khiếm nhã
Trước em !

                Vt19/7/07

More...

VỀ MỘT BÀ MẸ VIỆT NAM ANH HÙNG

By Lê Huy Mậu

Em kể chuyện em gặp một bà mẹ ven đường

Một bà mẹ chỉ nặng ước chừng hai mươi cân

Và hình như không phải đời mẹ mà chính là năm tháng

Vừa vất vả vượt qua tám mươi tư khúc gian nan

 

Mẹ có hai con trai- hai liệt sĩ hai phương

Hành trang đi tìm mộ con của mẹ chẳng có gì ngoài một tờ

 giấy chúng nhận

Và chiếc răng lẻ loi trong miệng

Đung đưa thay lời mẹ quê mùa

 

Mẹ ở làng cổ tích thôn ngày xưa

Những rú ri bây giờ không ai biết

Mẹ bảo tìm được mộ con rồi mẹ mới chết

Ước mơ cuối đời của mẹ giản đơn thôi!

 

Nay mẹ đã tìm được mộ con mẹ rồi

Nay mẹ đã trở về quê mẹ

Em nhờ tôi viết lại chuyện này

Thay lời mẹ cảm ơn tất cả!

 

Bạn đọc ơi!

Có thể khi bạn đọc những dòng này

Sợi dây nối mẹ với cuộc đời đã đứt

Nhưng xin bạn hãy hình dung

Mẹ ra đi thanh thản nhẹ nhàng…

 

More...

Ngày con đi thi...

By Lê Huy Mậu

Ngày con đi thi…

                                                           Tạp bút của Hội An 

Ổng đưa con lên SG thi. Tôi ở nhà bồn  chồn làm gì hỏng nấy thôi thì viết vài dòng cho đỡ căng thẳng cho đỡ sốt ruột.

          Nhớ lại cách đây 6 năm lúc đứa con gái lớn đi thi… Đó là lúc ổng bệnh tiền đình đến mức la lết. Đến nỗi con được xếp thi Tốt nghiệp ở một nơi cách nhà 10 cây số tôi cũng phải nhờ bạn bè chở đi về chứ ổng nằm liệt giường không dậy nổi. Đến lúc nó thi Đại học. Tôi thì bận việc ở cái cửa hàng không người thay không nghỉ được đành nhờ cậu em họ ở ngay SG giúp đỡ. Hai chị em tôi đã xong “hợp đồng” cẩn thận chỉ việc mua vé cho con bé lên cậu sẽ đón ở bến và lo chu tất cho nó. Đùn việc cho cậu em xong tôi bớt lo. Nhưng ổng không yên tâm nên khi sáng ngày con thi môn thứ nhất chắc trời thương ổng cho gượng dậy tý chút. Vậy là mặc tôi cản thế nào ổng cũng ra bến tàu cánh ngầm cho được. Báo hại lên đó “hành” cậu em nhiều hơn vì vừa phải chở con vừa phải thồ bố thêm một lần nữa đên phòng thi. Báo hại ngân khố còm cõi của tôi tốn hơn gấp đôi vì tính ổng vốn sang đâu chịu ở nhà trọ bình dân mà thuê luôn một phòng ở nhà khách T78. Rồi cũng qua bệnh không đến mức hành ổng liệt giường nhà khách mà về được cùng con. Con thi đậu cả hai trường Đại học: Ngoại thương và Nhân văn ổng tranh công nói rằng nhờ có ổng lên với nó.

          Bây giờ lại đến thằng út. Nhờ sự giúp đỡ của ông bạn mà  bố con ổng có được nguyên một căn hộ chung cư ở lầu 4 cách trường thi chỉ 300m. bạn lại còn cấp cho ổng một chiếc xe máy (chắc để ổng đi nhậu cho đỡ hồi hộp). Giờ thì chỉ còn chờ ở cái đầu của thằng bé chứ mọi điều đều thuận lợi.         

Ngày xưa khi chọn hôn nhân tôi đã chọn theo hướng làm sao để con cái không mơ giải Quốc tế Quốc gia thì thôi chứ dứt khoát không phải lo lắng cho những cuộc thi thông thường. Nhưng hoá ra ông trời công bằng lắm(hay là đỏng đảnh lắm chẳng biết). Nếu không con quan lại cứ làm quan à? Vậy là lúc vui ngài thích thú chơi đùa cùng gien trội khi buồn ngài lại muốn cặp kè tỉ tê cùng gien lặn. Ai biết lúc nào ngài vui lúc nào ngài buồn! Nên có người nói nếu con mình mà không đậu chắc giống con hàng xóm là không biết tính khí thất thường của ngài rồi.

          Tôi là một con nghiện sách có thể đọc tất tật những thứ rơi vào tay  mình. Nên ngay cả những sách dạy con tôi cũng nghiền rất kỹ. Và tôi ấn vào  tay ổng những quyển đó. Ổng thờ ơ bỏ qua không thèm giở một trang nào. Nên ổng đâu biết dạy con! Người ta đòi hỏi các bậc làm bố làm mẹ phải gương mẫu phải nghiêm khắc phải có nghệ thuật phải có phương pháp… Ổng chẳng có một chút xíu nào trong chuyện này. Nên hai đứa con tôi không giỏi cũng chẳng ngoan bằng con người ta. Hừ! Ở kiếp sau thề có trời chứng giám  nếu còn dan díu tôi chỉ có thể cho ổng làm nhân tình chứ dứt khoát không đời nào chọn làm bố các con tôi một lần nữa.

          Chỉ có một điều tôi phải cảm ơn ổng.         

 Ngày thường thấy ổng lơ là với những số phận xung quanh. Có lúc kêu gọi sự hưởng ứng một chuyện mất tiền bạc thời gian công sức cho một số phận nào đó bị ổng cự có lần tôi chửi ổng là đồ mất nhân đạo. Nhưng  với con thì khác. Cả hai đứa đều có những lần bị cô giáo gọi phụ huynh lên gặp. Đứa con gái ít hơn còn thằng bé phải đến mấy lần. Tôi không đủ can đảm chường cái mặt ra cho cô giáo chê bai dè bỉu dạy dỗ. Vậy là tôi đùn cho ổng. Tính hiếu thắng trong tôi đổ tất cả lỗi lầm của con về phía ổng. Và ổng nhẫn nại chấp nhận. Tôi cảm ơn ổng đã gánh đỡ những phút nhục nhã đó giùm mình. Và bây giờ ổng lại  đang rước chịu cái căng thẳng canh cửa phòng thi. Tôi yếu tim không biết ở đó tôi có chịu nổi không.         

Vậy  là cả hai đứa con tôi không sáng láng được như mong ước. Một lần nữa tôi  lại khó lòng chấp nhận điều đó. Còn ổng ổng chấp nhận dễ dàng hơn bình thản hơn. Hay  ổng ít ước vọng về chúng hơn tôi? Hay lỗi kỳ vọng quá lớn cho con thường thuộc về những người mẹ? Kỳ vọng vào con cũng phải bởi tôi rất công phu khi nuôi dạy chúng. Những năm tháng khó khăn tôi đã phải lăn lộn và cần kiệm lắm để có một đời sống tàm tạm cho con. Con gái lớn lên 2 tôi đã dạy nó thuộc làu rất nhiều thơ Trần Đăng Khoa kể cả lục bát như Đám ma bác giun hay trúc trắc như bài Mưa chẳng hạn. Tôi cho con đi nhà thiếu nhi để có thể vô tư phát triển mọi năng khiếu như múa đàn Organ thằng bé thì học cờ vua mê bóng đá. Nhưng sau rốt tôi buồn bã nhận ra con mình chẳng có năng khiếu đặc biệt ở bộ môn nghệ thuật nào. Khi con gái được in những truyện thiếu nhi đầu tiên tôi nghĩ rồi nó sẽ làm thơ viết văn như bố nên mua rất nhiều sách cho nó. Nhưng rồi sau đó tịnh không… Tôi nhận ra mình nhầm.         

 Ổng nói trong một lần con làm mẹ giận: Thôi em nếu tệ hơn cũng là con mình mà! Tôi tỉnh ra biết khiếm khuyết không phải chỉ thuộc về con mà là cả mẹ. Vậy đó!         

Nhân chuyện này tôi nhớ tới tấm ảnh nụ cười se lòng của hai mẹ con chị Thuý trên báo đứa con bị chất độc da cam miệng thì cười  mà mắt thì không có chợt thương biết bao bố mẹ những đứa trẻ tật nguyền. Con họ không thể được là người bình thường nói chi chuyện học hành thi cử. Có người còn không có đứa con nào để thậm chí còn có hạnh phúc được buồn được lo cho nó. Ổng cũng lăn lóc chiến trường đến mấy năm chứ đâu ít. Và như vậy so với nhiều người khác cuộc đời đâu có thiếu ưu ái với tôi phải không?         

 Không giống như con chị khi đậu hai trường còn phân vân không biết học trường nào. Thằng bé chọn CNTT để thi. Tôi biết lực học của con thi vào ngành có điểm “top” như vậy sẽ khó yên tâm  nhưng nó kiên quyết: nếu đậu công lập thì học công lập nếu không thì học Dân lập hoặc Cao đẳng. Điều này rõ ràng nó “bản lĩnh” “lập trường” hơn bố mẹ. Cả tôi và ổng đều thích một nơi làm một nẻo. Rốt  cuộc cứ loay hoay cả đời mà chẳng đâu vào đâu. Ông bà mình nói đâu có sai. “Một nghề cho chín hơn chín mười nghề” mà.

          Tôi chẳng mấy tin vào thần thánh nhưng hôm  nay tôi sẽ đi chùa sẽ thắp nhang khắp nơi để nguyện cầu cho thằng bé được tỉnh táo minh mẫn để điểm thi đúng với năng lực mà nó có.

 

More...

Nhà văn BÊN BỜ SÔNG PHỐ

By Lê Huy Mậu

             Đồng Nai cách Sài Gòn khoảng 30 cây số. Suốt bốn năm học Đại học tôi chỉ đi qua mà chưa ghé lại Biên Hòa một lần nào. Khi Lê Đăng Kháng và Phạm Minh Hà về nhận công tác tại nhà xuất bản Đồng Nai tôi đang bị “treo” quyết định phân công công tác. Lần đến Đồng Nai đầu tiên là lần tôi lên thăm Lê Đăng Kháng và Phạm Minh Hà. Ngày ấy nhà nhà người người đều phải làm thêm. Phạm Minh Hà và Lê Đăng Khánh làm thêm nghề phết hồ bìa lịch look. Không nhớ rõ thù lao bao nhiêu một tờ nhưng rẻ lắm. Tôi phụ việc. Đến chiều cơm nước xong thì Phạm Minh Hà rủ tôi đi uống cà phê có nhạc sống bên bờ Sông Phố. Trong tiếng đàn pianô bập bùng lúc chiều buông chúng tôi ngồi nhả khói thuốc lá mịt mù. Dòng sông  Phố chảy  lãngđãng trong tôi từ dạo đó. 

         Năm 1985 tôi cùng nhà văn Nguyễn Đức Thọ nhà thơ Vũ Xuân Hương (Đồng Nai) đi dự hội nghị viết văn trẻ toàn quốc lần thứ 3. Sau hội nghị tôi ghé vào Biên Hòa gặp nhà thơ Xuân Sách rồi lẳng lặng “rinh” nhà thơ Xuân Sách về làm Chủ tịch Hội Văn học-Nghệ thuật Đặc khu Vũng Tàu-Côn Đảo. Cũng từ đó anh em bạn bè văn nghệ Đồng Nai và Bà rịa-Vũng Tàu có mối thâm giao với nhau.

          Tôi biết nhà văn Khôi Vũ đã lâu. Nhưng mãi những năm gần đây mới  chơi thân với nhau.

          Khôi Vũ quê cha Thái Bình nhưng lại gắn bó cuộc đời mình với mảnh đất Đồng Nai từ nhỏ.

          Khôi Vũ viết truyện thiếu nhi từ hồi còn là sinh viên trường Dược Sài Gòn. Tính đến ngày Sài Gòn được giải phóng gã đã có 8 cuốn truyện thiếu nhi được nhà xuất bản Tuổi Hoa ấn hành với cái tên thật là Nguyễn Thái Hải.

         

          Theo Khôi Vũ " những năm đầu thấy tên mình trong danh sách những tác giả bị “cấm” (sau này mới biết ai có sách in ở miền Nam trước 1975 đều bị “cấm” hết) nên mãi đến năm 1982 “không viết không chịu được” Khôi Vũ mới liều mạng viết lại và may quá được tuần báo Văn nghệ thành phố Hồ Chí Minh chọn in ngay truyện ngắn đầu tiên - với bút danh Khôi Vũ". Từ đó cái tên Khôi Vũ đã khởi đầu một đoạn đường mới với Văn học. Và trên văn đàn nước nhà cái tên Khôi Vũ nổi lên  thật ấn tượng.

          Cũng theo Khôi Vũ lại sau một cú thử dự thi "vì tương lai đất nước" của nhà xuất bản Trẻ và được chấm giải khuyến khích với cuốn truyện thiếu nhi “Cha con ông mắt mèo” ký tên Nguyễn Thái Hải thế là gã vừa là Khôi Vũ vừa là Nguyễn Thái Hải – Hai cái tên cùng song hành với nhau trên con đường văn học rộng thênh thang.

          Thật đáng nể với bút danh Khôi Vũ - từ năm 1986 đến năm 2004 Khôi Vũ đã in được 14 tập truyện ngắn và tiểu thuyết. Trong đó tiểu thuyết "Lời nguyền hai trăm năm" đã nhận được giải  thưởng của Hội Nhà văn Việt nam năm 1990.

          Cùng thời gian trên về mảng sáng thiếu nhi với bút danh Nguyễn Thái Hải Khôi Vũ đã in 16 tập. Trong đó có tập "cha con ông mắt mèo"  được giải thưởng cuộc thi văn học thiếu nhi vì tương lai đất nước do Hội Nhà văn thành phố Hồ Chí Minh và nhà xuất bản Trẻ tổ chức.

          Nếu hiểu chữ nhà theo kiểu : nhà nông là người làm nghề nông nhà giáo là người thầy giáo… thì Khôi Vũ là người làm nghề viết văn là nhà văn đích thực mà không cần đến cái danh hiệu Hội viên Hội Nhà văn Việt Nam.

          Khôi Vũ viết văn dễ như nông dân đi cày đi cấy… từ lúc hoài thai tác phẩm cho đến khi hoàn thành tác phẩm Khôi Vũ làm theo một “kế hoạch” . Có lúc viết đoạn đầu bí gã viết đoạn kết trước. Điều kỳ lạ là chưa bao giờ gã không hoàn thành “kế hoạch”. Nhiều người trong đó có tôi rất nhiều cái "định" nhưng chưa bao giờ hoàn thành. Khi cầm bút tôi luôn cảm thấy viết được mươi trang  là hết chữ trong đầu. Nghề văn khoan hãy nói đến hay cứ chấm hết được một tác phẩm là sướng đứt hơi thấy nhẹ nhõm cả người. Trông Khôi Vũ làm việc không phải riêng tôi mà nhiều nhà văn gạo cội cũng phát thèm. Có lần sáng sớm đang ngồi uống cà phê với nhau Khôi Vũ bỗng nói như reo: Tìm được cái đầu đề cho cuốn truyện thiếu nhi mới rồi! Tớ vừa trông thấy cái cây trứng cá gãy ngọn. Truyện của tớ cũng có cây trứng cá tớ sẽ đặt tên truyện là  "cây trứng cá gãy ngọn". Tại trại sáng tác Vũng tàu ngày nào KV cũng thông báo với tôi về số chữ vừa viết. Cả cuốn sách sắp ra KV cũng thông báo luôn nó sẽ có khoảng bao nhiêu chữ…

          Chuyện trò với Khôi Vũ có lan man thế nào rồi cũng về chuyện viết chuyện văn. Có lần Khôi Vũ bảo tôi: tớ phải hoàn thành bộ truyện thiếu nhi 52 cuốn để ra mỗi tuần một cuốn đúng 52 tuần trong một năm . Bây giờ đã có sẵn cái kho đề tài rồi. Chỉ viết nữa thôi. Người khác nói thế tôi sẽ không tin. Nhưng Khôi Vũ thì tôi tin.

          Được biết ngoài viết văn viết báo Khôi Vũ còn là Phó chủ tịch Hội dược sĩ Đồng Nai; Phó tổng biên tập tạp chí văn nghệ Đồng Nai; Tổng biên tập kiêm đủ thứ của tờ báo Tuổi học trò Đồng Nai. Ngoài ra gã còn tham gia giám khảo rất nhiều cuộc thi. Rồi làm makét vi tính cho nhiều quyển sách tờ báo khác…

          Tuy nhiều việc nhưng Khôi Vũ không tất bật không “khó ở” như nhiều người viết khác. Hễ rảnh gã lại gọi điện cho tôi - tuần này tớ sẽ xuống Vũng Tàu mấy ngày đấy. Chơi thôi!

          Tôi đã quen với việc Khôi Vũ xuống. Cũng nhẹ nhàng bình thường. Không phải lo lắng điều gì. Rảnh ra chơi. Bận thì cứ việc .  Khôi Vũ không giận không trách bao giờ!

          Nói đến tác phẩm của Khôi Vũ là một điều khó. Bởi gã viết nhiều. Đọc không xuể. Sách in ra là gửi tặng. Nhưng Khôi Vũ chưa bao giờ đòi bạn bè phải cảm nhận. Gã ra sách đã có nơi tiêu thụ. Quý thì tặng. Còn đọc không là tuỳ. Tôi chưa nghe Khôi Vũ tiếp thị sách bao giờ. Ngoại trừ cuốn Lời nguyền hai trăm năm quá nổi tiếng còn nhiều tác phẩm Khôi Vũ viết ra thị trường bán rất chạy nhưng tịnh không. Ai biết thì biết. Không biết thì thôi!

          Ôi cái gã nhà văn to lớn như tên phi công Mỹ bên bờ sông Phố không biết rồi gã còn “đẻ” thêm bao nhiêu "con sách' nữa cho đời ?

    Xin có bài thơ viết tặng gã như sau:

                  

                    Hì hục

                    Gã đi tìm đơn nguyên những số phận người

                    Hì hục

                    Gã bới đào buông bắt

                   

                    Hì hục

                    Gã nhét thời gian vào từng con sách…

                    Tôi đọc gã

                    Chợt hình dung gã giống một con thuyền

                    Một con thuyền chăn sóng giữa biển khơi!

                                                Vũng Tàu 27-6-2007

                  

                                                     

More...